مصطفى النوراني الاردبيلي

428

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

قنّادى مصرف دارد . پرورش آنژليك در زمينهاى شنى كوددار نسبتا مرطوب و آفتاب‌گير كه آب به سهولت از آن عبور نمايد ، به راحتى صورت مىگيرد . زمينهاى رسى غير قابل نفوذ براى زراعت آن مناسب نيست . چون قسمت مورد استفاده اين گياه ساقه ، ميوه و مخصوصا ريشه آن است لذا در جمع‌آورى محصول ، زمان برداشت را بايد دقيقا در نظر گرفت . معمولًا ساقه گياه را در سال دوم و ميوه آن را در مرداد ماه ، پس از رسيدن كامل مىچينند و براى اين كار نيز سرشاخه‌هاى گلدار را قطع نموده و چند روزى آنها را در معرض گرماى خورشيد قرار مىدهند تا جدا شدن ميوه‌ها از ساقه به سهولت صورت گيرد ، سپس ميوه‌ها و دانه‌ها را پس از پيش زدن و خارج كردن ناخالصى از آنها ، در سايه خشك مىنمايند تا رنگ سبز طبيعى آنها زايل نگردد . ريشه آنژليك را كه تنها قسمت درمانى و ارزنده گياه است پس از خارج كردن از زمين به خوبى مىشويند و سپس به قطعاتى تقسيم كرده طبق دستور كلى خشك مىنمايند . بايد توجه داشت كه ريشه آنژليك به علت اسفنجى بودن و داشتن آب فراوان 70 تا 75 درصد وزن خود را پس از خشك شدن از دست مىدهد . « 1 » سنبل ختايى angelique : سنبل ختايى بسيار شبيه به گلپر است . به‌طور خودرو روى كوهها و معمولًا در جاهاى بلند و مرتفع مىرويد . در فرانسه در ارتفاعات آلپ و پيرنه ، در انگلستان ، سويس ، اتريش ، لهستان و در كشورهاى شمالى اين گياه را ارزانى داشته و مردم آنجا آن را به‌عنوان ادويه گوشت و ماهى مصرف مىكنند و آن را مىپزند يا همانطور به صورت خام مىخورند ، زيرا سنبل ختايى داراى خواص تقويت كننده و محرك است و هضم غذا را آسان مىسازد ، و چون مردم كشورهاى شمالى بيشتر چربى مىخورند ، سنبل ختايى به آنها كمك مىكند تا غذاى چرب و ثقيل آنها به راحتى و آسانى بگذرد . علاوه بر كوهها در فرانسه سنبل‌ختايى در جاهاى سرد مرطوب و مردابى هم مىرويد . اسامى مصطلح اين گياه در فرانسه گياه ملائكه herbe des angse آرشانژليك

--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 3 ، از ص 510 - 508 .